E Shram Payment Status Check – भारतातील असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या कोट्यवधी कामगारांना सामाजिक सुरक्षा प्रदान करण्याच्या उद्देशाने केंद्र सरकारने ई-श्रम कार्ड योजना सुरू केली आहे. ही योजना देशातील मजूर, रिक्षाचालक, बांधकाम कामगार, घरकाम करणाऱ्या व्यक्ती आणि इतर असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी एक वरदान ठरली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून सरकार थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात आर्थिक मदत जमा करत आहे, ज्यामुळे अनेक कुटुंबांना मोठा आधार मिळत आहे.

मोफत शिलाई मशीन योजनेसाठी अर्ज भरण्यास सुरुवात मिळणार 15,000 हजार | Free Sewing Machine Scheme 

असंघटित कामगारांसाठी राष्ट्रीय डेटाबेस

ई-श्रम कार्ड योजनेचा प्रमुख हेतू म्हणजे देशातील सर्व असंघटित कामगारांची एक केंद्रीय नोंदणी प्रणाली तयार करणे होय. या प्रणालीला राष्ट्रीय असंघटित कामगार डेटाबेस असे संबोधले जाते. या डेटाबेसमुळे सरकारला कामगारांची अचूक संख्या, त्यांचे कौशल्य, राहण्याचे ठिकाण आणि इतर महत्त्वाची माहिती एकत्रित स्वरूपात उपलब्ध होते. या माहितीच्या आधारे सरकार भविष्यात अधिक प्रभावी कल्याणकारी योजना तयार करू शकते.

लाडक्या बहिणींना नोव्हेंबरचा हप्ता ₹१५०० “या” दिवशी बँक खात्यात होणार जमा, यादीत नाव पहा ladki bahin instalment novembar 

युनिक ओळख क्रमांकाचे महत्त्व

प्रत्येक नोंदणीकृत कामगाराला एक विशेष युनिक ओळख क्रमांक दिला जातो, ज्याला UAN असे म्हणतात. हा क्रमांक कामगाराच्या आयुष्यभर कायम राहतो आणि तो कुठेही काम करत असला तरी त्याची ओळख या क्रमांकाद्वारे होते. या युनिक क्रमांकामुळे कामगारांना सरकारी योजनांचा लाभ थेट आणि पारदर्शक पद्धतीने मिळतो. यामुळे मध्यस्थांची गरज संपुष्टात येते आणि भ्रष्टाचाराला आळा बसतो.

अपघात विमा संरक्षण

ई-श्रम कार्डधारक कामगारांना पंतप्रधान सुरक्षा विमा योजनेअंतर्गत अपघात विमा संरक्षण मिळते. जर नोंदणीकृत कामगाराचा अपघाती मृत्यू झाला किंवा त्याला संपूर्ण अपंगत्व आले, तर त्याच्या कुटुंबाला दोन लाख रुपयांची विमा रक्कम मिळते. आंशिक अपंगत्व आल्यास एक लाख रुपयांचे संरक्षण मिळते. हे विमा कवच असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण त्यांना सामान्यतः कोणतेही विमा संरक्षण उपलब्ध नसते.

सरकारी योजनांचा थेट लाभ

ई-श्रम कार्डधारकांना सरकारच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा थेट लाभ मिळतो. आर्थिक मदत, भत्ते किंवा इतर कोणत्याही स्वरूपातील सहाय्य थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जाते. या डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर पद्धतीमुळे पैसे योग्य व्यक्तीपर्यंत पोहोचतात याची खात्री होते. भविष्यात सरकारकडून आणल्या जाणाऱ्या नवीन योजनांचाही लाभ या कार्डधारकांना प्राधान्याने मिळणार आहे.

रोजगाराच्या नवीन संधी

ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणी केलेल्या कामगारांची कौशल्ये आणि अनुभव यांची माहिती उपलब्ध असते. या माहितीच्या आधारे कामगारांना त्यांच्या क्षमतेनुसार योग्य नोकरीच्या संधी मिळण्यास मदत होते. अनेक सरकारी आणि खाजगी संस्था या डेटाबेसचा वापर करून कुशल कामगारांची निवड करतात. यामुळे कामगारांच्या उत्पन्नात वाढ होण्याची शक्यता असते.

सामाजिक सुरक्षा जाळे

ई-श्रम कार्डधारकांना आरोग्य, पेन्शन आणि इतर सामाजिक सुरक्षा योजनांचा समावेश असलेले एक व्यापक सुरक्षा जाळे उपलब्ध होते. आयुष्मान भारत योजना, प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना आणि इतर कल्याणकारी योजनांशी हे कार्ड जोडलेले आहे. वृद्धापकाळात पेन्शनचा लाभ मिळवण्यासाठीही या कार्डाची मोठी मदत होते.

पेमेंट स्टेटस तपासण्याची प्रक्रिया

सरकारने लाभार्थ्यांच्या खात्यात थेट पैसे जमा केले असल्याची माहिती आहे. आपल्या खात्यात पैसे जमा झाले आहेत की नाही, हे तपासणे अत्यंत सोपे आहे. यासाठी ई-श्रम पोर्टलचा वापर करता येतो. नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकाद्वारे लॉगिन करून आपली पेमेंट स्थिती तपासता येते.

ई-श्रम पोर्टलवर लॉगिन कसे करावे

पेमेंट स्टेटस तपासण्यासाठी सर्वप्रथम ई-श्रम कार्डच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जावे लागते. मुख्यपृष्ठावर ‘Already Registered?’ किंवा ‘Update Profile’ असा पर्याय दिसतो. या पर्यायावर क्लिक केल्यानंतर लॉगिन पृष्ठ उघडते. येथे आधार क्रमांक, कॅप्चा कोड आणि नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक भरावा लागतो.

OTP पडताळणी प्रक्रिया

नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर एक वन टाईम पासवर्ड पाठवला जातो. हा OTP योग्य ठिकाणी भरल्यानंतर लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण होते. लॉगिन झाल्यानंतर कामगाराच्या प्रोफाइलवर UAN कार्डची संपूर्ण माहिती दिसते. प्रोफाइल अपडेट करण्याचा पर्यायही येथे उपलब्ध असतो.

राज्य सरकारांच्या वेबसाइटवर माहिती

काही राज्य सरकारांनी त्यांच्या अधिकृत कामगार विभागाच्या संकेतस्थळावर पेमेंट स्थिती तपासण्यासाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. या सुविधेद्वारे ई-श्रम डेटाचा वापर करून लाभार्थी आपल्या पेमेंटची माहिती जाणून घेऊ शकतात. महाराष्ट्रासह विविध राज्यांनी अशा प्रकारच्या सुविधा कार्यान्वित केल्या आहेत.E Shram Payment Status Check

बँक खात्याद्वारे तपासणी

पेमेंट स्थिती तपासण्याचा आणखी एक सोपा मार्ग म्हणजे थेट बँक खाते तपासणे होय. ATM मशीनद्वारे बॅलन्स चेक करून किंवा पासबुक अपडेट करून पैसे जमा झाले आहेत की नाही याची खात्री करता येते. मोबाईल बँकिंग अॅपद्वारेही ही माहिती सहजपणे मिळवता येते.

माझी लाडकी बहीण योजनेशी संबंध

अनेक लाभार्थी महिला ई-श्रम कार्ड आणि माझी लाडकी बहीण योजना या दोन्ही योजनांच्या लाभार्थी आहेत. या दोन्ही योजनांचे पैसे वेगवेगळ्या स्वरूपात लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा होतात. त्यामुळे दोन्ही योजनांची पेमेंट स्थिती स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. योग्य कागदपत्रे अंगणवाडीमध्ये वेळेत सादर न केल्यास योजनेचा लाभ थांबण्याची शक्यता असते.

महत्त्वाची सूचना

ई-श्रम पोर्टलवर सर्व कामगारांची संपूर्ण यादी सार्वजनिकपणे डाउनलोड करण्यासाठी उपलब्ध नाही. गोपनीयतेच्या कारणास्तव ही माहिती सुरक्षित ठेवली जाते. लाभार्थ्यांनी आपली वैयक्तिक माहिती केवळ अधिकृत सरकारी संकेतस्थळांवरूनच तपासावी. कोणत्याही खाजगी वेबसाइटवर आधार क्रमांक किंवा बँक माहिती देणे टाळावे.

फसवणुकीपासून सावधान

ई-श्रम कार्ड किंवा इतर सरकारी योजनांच्या नावाखाली फसवणूक करणारे घटक सक्रिय आहेत. कोणीही फोनवरून OTP मागत असेल किंवा पैसे भरण्यास सांगत असेल तर त्यांना प्रतिसाद देऊ नये. सरकारी योजनांसाठी कोणताही शुल्क आकारला जात नाही हे लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे. संशयास्पद कॉल किंवा संदेश आल्यास तात्काळ पोलिसांना कळवावे.

ई-श्रम कार्ड योजना ही भारतातील असंघटित कामगारांसाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. या योजनेमुळे कोट्यवधी कामगारांना सामाजिक सुरक्षा, विमा संरक्षण आणि आर्थिक मदत मिळत आहे. ज्या कामगारांनी अद्याप नोंदणी केलेली नाही त्यांनी लवकरात लवकर ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणी करावी आणि या योजनेचा पूर्ण लाभ घ्यावा. पेमेंट स्थिती नियमितपणे तपासत राहणे आणि प्रोफाइल अपडेट ठेवणे हे प्रत्येक लाभार्थ्याचे कर्तव्य आहे.E Shram Payment Status Check